RSS Log In*





მთავარი » 2018 » ივნისი » 7 » ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის შრომები XIV-XV THE PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE OF HISTORY AND ETHNOLOGY XIV-XV
3:51 PM
ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის შრომები XIV-XV THE PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE OF HISTORY AND ETHNOLOGY XIV-XV

ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 
ივანე ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტი 
IVANE JAVAKHISHVILI TBILISI STATE UNIVERSITY 
IVANE JAVAKHISHVILI INSTITUTE OF HISTORY AND ETHNOLOGY 

ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის შრომები 
XIV-XV  - PDF

THE PROCEEDINGS OF THE INSTITUTE  OF HISTORY AND ETHNOLOGY 
XIV-XV - PDF

 
მთავარი რედაქტორი: ვაჟა კიკნაძე 
სარედაქციო კოლეგია: გონელი არახამია, ვახტანგ გოილაძე, შოთა ვადაჭკორია, 
ჰუბერტუს იანი (დიდი ბრიტანეთი), ხათუნა იოსელიანი, 
ეკა კვაჭანტირაძე, სეიიჩი კიტაგავა (იაპონია), 
გიორგი ქავთარაძე (მთავარი რედაქტორის მოადგილე), 
ხათუნა ქოქრაშვილი, ნინო ღამბაშიძე, დოდო ჭუმბურიძე, 
ლავრენტი ჯანიაშვილი, თემო ჯოჯუა 
კრებული გამოსაცემად მოამზადეს: თემო ჯოჯუამ და შალვა გლოველმა 
Editor-in-Chief: Vazha Kiknadze 
Editorial Board: Goneli Arakhamia, Dodo Chumburidze, Nino Gambashidze, Vakhtang Goiladze, 
Khatuna Ioseliani, Hubertus F Jahn (Great Britain), Lavrenti Janiashvili, 
Temo Jojua, Giorgi Kavtaradze (Deputy Chief editor), Seiichy Kitagawa (Japan), 
Khatuna Kokrashvili, Eka Kvachantiradze, Shota Vadachkoria 
Prepared for publishing by: Temo Jojua, Shalva Gloveli 
© ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 2018 

ს ა რ ჩ ე ვ ი

ძველი ისტორია 
ნანა ხაზარაძე, ნანა ბახსოლიანი 
აქადურენოვანი სადაზვერვო ხასიათის  დოკუმენტები როგორც საისტორიო წყარო................... 11 

 

ნანა ბახსოლიანი 
ტერმინ "კაპადოკიის" სემანტიკისათვის..................................................................................... 16 

 

გიორგი ქავთარაძე 
„მოქცევაი ქართლისაი"-ს ტექსტის  „ბუნ-თურქთა" და „ჰონთა" ვინაობის საკითხისათვის................... 19 
შუა საუკუნეების ისტორია 
ციალა ღვაბერიძე 
ერთიანი საქართველოს სამეფოს სახელმწიფო დროშის შესახებ........................................ 44 

 

გონელი არახამია, მარინე ქარდავა 
ქუთაისის მეფეები და მათი სამფლობელო XIII-XVI საუკუნეებში....................................... 59 

 

თამაზ გოგოლაძე 
მასალები ქაიხოსრო ბარათაშვილ-აბაშიშვილის  ფეოდალური ოჯახის ისტორიისათვის........... 83 

 

დავით ჭითანავა 
ქოჩაქიძეთა სათავადო................................................................................................................. 121 

 

ლელა მიქიაშვილი 
ერეკლე II და ალექსანდრე ამილახვარი....................................................................................133 
წყაროთმცოდნეობა 
თემო ჯოჯუა 
წაღვლელი ბასილ მჯობაისძისა და ეფთვიმეს მიერ მარიამ მოგელის  დაკვეთით იერუსალიმში გადაწერილი XII საუკუნის სვინაქსრის (H-886)  უცნობი ანდერძები, აღაპები და მინაწერები (ტექსტების პუბლიკაცია;  კოდიკოლოგიური და ისტორიულ წყაროთმცოდნეობითი გამოკვლევა) ...................................................45 

 

ვაჟა კიკნაძე 
ახალი მასალა XIV საუკუნეში საქართველოში შავი ჭირის  ეპიდემიის გავრცელების შესახებ (სვანური საბუთები) ....... 219 

 

BRIGITTA SCHRADE 
DIE ERFORSCHUNG SWANETIENS: LEGENDEN, REISEBERICHTE, FORSCHUNGSLITERATUR.............. 227 

 

დავით მერკვილაძე 
კათოლიკე მისიონერები კონსტანტინეპოლსა და თეოდოსიაში არქანჯელო ლამბერტის "წმინდა კოლხეთის" მიხედვით..... 246 
ეპიგრაფიკა 
თამაზ გოგოლაძე, ირაკლი გელაშვილი, ნინო ხარშილაძე  ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები და  მათი ისტორიულ-წყაროთმცოდნეობითი ანალიზი................................. 253 

 

თემო ჯოჯუა 
ნაქალაქარ ანისის ახლადგამოვლენილი ქართული და ბერძნული  ეპიგრაფიკული ძეგლები (ლაპიდარული და ნაკაწრი წარწერები).....................................................................266 

 

ირაკლი გელაშვილი, თამაზ გოგოლაძე, თემო ჯოჯუა 
სურამის ციხის წმ. გიორგის ეკლესიის უცნობი სააღმშენებლო  წარწერა (XV-XVI სს.) მეჭურჭლეთუხუცესისა და პირის მწდის გიორგი 
ღაღანისძისა და მისი მეუღლის თამარ ქუაბულისძის მოხსენიებით  (წარწერის მიკვლევისა და შესწავლის ისტორია; ტექსტის პუბლიკაცია) ....................... 340 

 

ირაკლი გელაშვილი 
გიორგი გალატოზთა ზედა დამდეგის უცნობი  წარწერა რუისის ღმრთისმშობლის ტაძრიდან.......................... 346 
დიპლომატიკა 
ნიკოლოზ ჟღენტი 
საინტერესო ფაქტი ქართლის მეფე სვიმონ I-სა და ოსმალეთის  სულთნის მურად III-ის დიპლომატიური ურთიერთობებიდან 
(საბუთი Qდ-430 როგორც საისტორიო წყარო) ....................................................................353 
ნუმიზმატიკა 
ირაკლი ფაღავა 
არაბობის პერიოდში თბილისში მოჭრილი ოქროს უნიკალური მონეტა......................... 368 
საისტორიო გეოგრაფია 
დავით მერკვილაძე 
კუხეთის ტერიტორიისა და საზღვრების შესახებ ლეონტი მროველის ცნობის გაგებისათვის.............. 375 
სამხედრო ისტორია 
მამუკა წურწუმია 
სხეულის დამცავი საშუალებები  გვიანი შუასაუკუნეების საქართველოში................................................. 388 

 

არჩილ ჩაჩხიანი 
1918 წლის სოჭი-ტუაფსეს შეტევითი  ოპერაცია და ბრძოლების ტაქტიკური ანალიზი.......................... 400 
ახალი და უახლესი ისტორია 
ოთარ გოგოლიშვილი 
XIX საუკუნის ბათუმის საქალაქო ცხოვრების ისტორიიდან.................................................. 418 

 

ილია ნადიმაშვილი 
დიმიტრი ერმაკოვის წერილები გრაფინია პრასკოვია უვაროვასადმი......................................424 

 

დოდო ჭუმბურიძე 
აკაკი ჩხენკელის რამდენიმე წერილი სახელმწიფოებრივი  დამოუკიდებლობისა და დასავლური ორიენტაციის შესახებ.........436 

 

შოთა ვადაჭკორია 
საქართველოს ბოლშევიკური ოკუპაცია და  ოსიანობის განახლება შიდა ქართლში (1921-1924 წწ.) ................................ 445 

 

ლელა სარალიძე 
ქართული პოლიტიკური ემიგრაცია და კავკასიის გაერთიანების იდეა (1921-1934 წწ.) ...........................................470 

 

ALEXANDER MIKABERIDZE 
“WITH HONOR AND FIDELITY” LIFEAND CAREER  OF COLONEL NICOLAS TOKHADZE (1901-1975)  OF THE FRENCH FOREIGN LEGION................................................................... 479 

 

ნიკო ჯავახიშვილი 
რაჟდენ რუსიშვილი  (ფესვები, ტრადიციები, მოღვაწეობა) ................................................................515 

 

ნატო სონღულაშვილი 
დისიდენტური მოძრაობა საქართველოში  (XX საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისი) ............................523 
ეთნოლოგია 
ნინო მინდაძე 
გურიის ტრადიციული ყოფის რამდენიმე ასპექტი  ისიდორე რამიშვილის "მოგონებების" მიხედვით..................532 

 

ნინო ღამბაშიძე 
ანდრია მოციქულის ქადაგება ქართული  ხალხური ტრადიციის მიხედვით სამცხეში...........................................541 

 

სალომე ბახია-ოქრუაშვილი 
სოციალური ურთიერთობის საკითხისათვის ოსებში................................................................ 552 

 

ნუგზარ მგელაძე 
"ბატონები" და ბატონებთან დაკავშირებული ტრადიციული  რწმენა-წარმოდგენები სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში......... 560 

 

დავით ჭითანავა 
მომთაბარეობიდან ბინადარ ცხოვრებაზე გადასვლის  ძირითადი მიზეზები პირველყოფილ საზოგადოებაში.................. 575 
მუსიკოლოგია 
სოფო კოტრიკაძე 
დიმიტრი არაყიშვილის ერთი უცნობი ნაშრომის შესახებ.................................................... 587 

 

თეონა ლომსაძე 
ქართული პოლიტიკური ფოლკლორი და ფოლკლორული პოლიტიკა:  ფოლკლორული მუსიკისა და პოლიტიკის ურთიერთმიმართება  საქართველოში..........591 

 

ნინო მახარაძე 
საბავშვო და ბავშვთა სამუსიკო საკრავები საქართველოში................................................ 599 

 

მალხაზ რაზმაძე 
„მოდერნიზებული ფოლკლორის“ შესახებ (ქართული ავთენტიკური  მუსიკალური ფოლკლორის თანმდევი მოვლენების ზოგადი მიმოხილვა) ................ 608 

 

ეკატერინე შოშიაშვილი 
სანთური................................................................................617 
ხელოვნების ისტორია

ლადო მირიანაშვილი 
გარეჯის უდაბნოს მონასტრის მთავარი ეკლესიის ჩრდილოეთი  ეგვტერის (სადიაკვნეს) მოხატულობის "არქაული ჯგუფის"
სიუჟეტთა ახლებური გააზრება............................................................................................623 
ვარლამ დონდუასადმი მიძღვნილი 
სამეცნიერო კონფერენციის მასალები 
შალვა გლოველი 
ხელნაწერები პროფესორ ვარლამ დონდუას არქივიდან........................................... 635 

 

თემო ჯოჯუა 
ლარგვისის მონასტრის დიაკონის გრიგოლ ბანდაისძის მიერ ლომისის  მონასტრის დეკანოზის შვილის ქსენეფორე ბურდულის დაკვეთით  გადაწერილი 1410-იანი წლების კურთხევანის ფრაგმენტი (Fრ.216)  პროფესორ ვარლამ დონდუას პირადი კოლექციიდან...................................................640 
პოლემიკა 
მამუკა წურწუმია 
კიდევ ერთხელ ვაველის მუზარადის შესახებ........................................................723 
რეცენზია 
ლადო მირიანაშვილი 
რეცენზია წიგნზე: მამუკა წურწუმია. შუა საუკუნეების ქართული  ლაშქარი (900-1700): ორგანიზაცია, ტაქტიკა, შეიარაღება. 
თბილისი: 2016. 782 გვ. IშBN 978 9941 0 9688 4...................................................740 
ნინო მაისურაძე 
ნინო ღამბაშიძე - "მზე შინა და მზე გარეთა".................................................................... 745 

C O N T E N T S 
ANCIENT HISTORY 
NANA KHAZARADZE, NANA BAKHSOLIANI 
AKKADIAN-LANGUAGE DOCUMENTS OF THE RECONNAISSANCE  CHARACTER AS A HISTORICAL SOURCE................11 

 

NANA BAKHSOLIANI 
ON THE SEMANTICSOF THE TERM “CAPPADOCIA” .................................................. 16 

 

GIORGI L. KAVTARADZE 
ABOUT THE IDENTITY OF THE “BUN-TURKS” AND “HONS”  OF THE CONVERSION OF KARTLI.............................19 

MEMORIAL HISTORY
TSIALA GVABERIDZE 
FOR THE FLAG OF THE UNITED GEORGIAN KINGDOM...............................................................44 

GONELI ARAKHAMIA, MARINE KARDAVA 
THE KUTAISI ROYAL THRONEANDITS DOMAININ THE 13TH-16TH CENTURIES........59 

 

TAMAZ GOGOLADZE 
MATERIALS FOR HISTORY OF FEUDAL FAMILY OF  KAIKHOSRO BARATASHVIL-ABASHISHVILI............... 83 

 

DAVID CHITANAVA 
QOCHAQIDZE NOBLEMEN.......................................................................................121 

 

LELA MIKIASHVILI 
EREKLE II AND ALEXANDER AMILAKHVARI................................................133 
SOURSE STUDIES 
TEMO JOJUA 
UNKNOWN TESTAMENTS, COMMEMORATIVE AGAPES AND COLOPHONS 
FROM THE XII-CENTURY SYNAXARION (H-886) COPIED BY BASIL MJOBAISDZE 
FROM TSAGVLI AND EPTVIME IN JERUSALEM ON THE COMMISSION 
OF MARIAM MOGELI (PUBLICATION OF TEXTS; CODICOLOGICAL, 
HISTORICAL AND SOURCE STUDY RESEARCH) .............................................145 

 

VAZHA KIKNADZE 
NEW MATERIALS ABOUT SPREADING THE BLACK DEATH (PLAGUE) 
IN GEORGIA IN THE MIDDLE OF THE 14th CENTURY 
(SVANETIAN DOCUMENTS) ............................................................................219 

 

BRIGITTA SCHRADE 
DIE ERFORSCHUNG SWANETIENS: LEGENDEN, 
REISEBERICHTE, FORSCHUNGSLITERATUR...................................................227 

 

DAVID MERKVILADZE 
THE CATHOLIC MISSIONARIES IN CONSTANTINOPLE AND THEODOSIA 
ACCORDING TO “COLCHIDE SACRE” BY ARCHANGELO LAMBERTI............. 246 
EPIGRAPHY 
TAMAZ GOGOLADZE, IRAKLI GELASHVILI, NINO KHARSHILADZE 
GRAFFITI FROM THE POTOLETI CHURCH AND THEIR 
ANALYSIS BY MEANS OF HISTORICAL AND SOURCE STUDY METHODS.............. 253 

 

TEMO JOJUA 
THE NEWLY REVEALED GEORGIAN AND GREEK EPIGRAPHIC MONUMENTS 
(LAPIDARY INSCRIPTIONS AND GRAFFITI) FROM THE ANCIENT CITY OF ANI.... 266 

 

IRAKLI GELASHVILI, TAMAZ GOGOLADZE, TEMO JOJUA 
AN UNKNOWN CONSTRUCTION INSCRIPTION (XV-XVI CC.) ON THE WALL  OF ST. GEORGE CHURCH IN SURAMI FORTRESS WITH MENTIONING OF GIORGI  GAGANIDZE, MECHURCHLETUKHUTSESI AND PIRIS MTSDE, AND HIS SPOUSE TAMAR KUABULISDZE (THE HISTORY OF REVEALING THE INSCRIPTION  AND ITS STUDYING, AND PUBLICATION OF THE TEXT) ................................ 340 
IRAKLI GELASHVILI 
AN UNKNOWN INSCRIPTION OF GIORGI, `THE OVERSEER OF MASONS~, 
FROM THE CHURCHOF THE MOTHER OF GOD IN RUISI.................................. 346 
DIPLOMATICS 
NIKOLOZ ZHGENTI 
AN INTERESTING FACT FROM DIPLOMATIC RELATIONS BETWEEN 
KING OF KARTLI SVIMON I AND OTTOMAN SULTAN MURAD III 
(DOCUMENT Qd-430 AS A HISTORICAL SOURCE) ...........................................353 
NUMISMATICS 
IRAKLI PAGHAVA 
THE UNIQUE GOLD COIN MINTED IN TIFLĪS IN 
THE PERIOD OF ARAB DOMINANCE......................................................368 
HISTORICAL GEOGRAPHY 
DAVID MERKVILADZE 
UNDERSTANDING LEONTI MROVELI’S DATA 
ABOUT TERRITORY AND BORDERS OF KUKHETI......................................375 
MILITARY HYSTORY 
MAMUKA TSURTSUMIA 
BODY DEFENSES IN LATE MEDIEVAL GEORGIA........................................388 

 

ARCHIL CHACHKHIANI 
OFFENSIVE OPERATION SOCHI-TUAPSE 
1918 AND TACTICAL ANALYSIS OF THE BATTLES........................................400 
MODERN AND CONTEMPORARY HISTORY 
OTAR GOGOLISHVILI 
FROM THE LIFE OF THE XIX-CENTURY URBAN LIFE OF BATUMI.............418 

 

ILIA NADIMASHVILI 
THE FACSIMILE LETTERS OF THE FAMOUS PHOTOGRAPHER 
DIMITRI ERMAKOV TO COUNTESS PRASKOVIA UVAROVA...................424 

 

DODO CHUMBURIDZE 
SEVERALLETTERSOF AKAKICHKHENKELIABOUTOFSTATE 
INDEPENDENCEANDWESTERNORIENTATION............................................. 436 

 

SHOTA VADACHKORIA 
OCCUPATION OF GEORGIA BY BOLSHEVIKSAND 
RENEWAL OF “OSIANOBA” IN SHIDA KARTLI.............................................445 

 

LELA SARALIDZE 
GEORGIAN POLITICAL EMIGRATION AND THEIDEA OF 
CONSOLIDATIONOF THE CAUCASUS (1921-1934 YEARS) ......................470 

 

ALEXANDER MIKABERIDZE 
“WITH HONOR AND FIDELITY” LIFEAND CAREER OF COLONEL 
NICOLAS TOKHADZE (1901-1975) OF THE FRENCH FOREIGN LEGION.....................479 

 

NIKO JAVAKHISHVILI 
RAJDEN RUSISHVILI (ROOTS, TRADITIONS, ACTIVITY) ...............................................515 

 

NATO SONGULASHVILI 
THE DISSIDENT MOVEMENT IN GEORGIA 
(IN THE 80TH OF THE XX CENTURY) ....................................................................523 
ETHNOLOGY 
NINO MINDADZE 
SOME ASPECTS OF TRADITIONAL LIFE IN GURIA 
ACCORDING TO THE “MEMOIRS” OF ISIDORE RAMISHVILI...........................532 

 

NINO GHAMBASHIDZE 
MISSION OF ST. ANDREW DISCIPLE IN SAMTSKHE 
ACCORDING TO GEORGIAN FOLK TRADITION.................................................541 

 

SALOME BAKHIA-OKRUASHVILI 
TO THE PROBLEM OF SOCIAL RELATIONS IN OSSETIANS............................552 

 

NUGZAR MGELADZE 
“BATONEBI” - TRADITIONS AND BELIEFS 
CONNECTED TO IT IN THE SOUTH-WESTERN GEORGIA................................560 

 

DAVID CHITANAVA 
THE MAIN REASONS FOR THE TRANSITION FROM WANDERING 
LIFESTYLE TO THE NOMADIC LIFE IN PRIMITIVE SOCIETY......................575 
MUSICOLOGY 
SOPHO KOTRIKATDZE 
ON ONE UNKNOWN WORK OF DIMITRI ARAKISHVILI................................587 

 

TEONA LOMSADZE 
GEORGIAN POLITICAL FOLK AND FOLKLORIC POLITICS: 
THE RELATIONSHIP BETWEEN FOLK MUSIC AND POLITICS IN GEORGIA......591 

 

NINO MAKHARADZE 
CHILDREN’S MUSICAL INSTRUMENTS IN GEORGIA...................................599

 

MALKHAZ RAZMADZE 
“MODERNIZED FOLKLORE” AND OTHER ACCOMPANYING 
OCCURRENCES OF GEORGIAN AUTHENTIC FOLKLORE MUSIC...............608 

 

EKATERINE SHOSHIASHVILI 
SANTURI, THE MUSICAL INSTRUMENT.........................................................................................617 
ART HISTORY 
LADO MIRIANASHVILI 
SCENES OF AN “ARCHAIC GROUP” OF MURALS IN THE NORTH CHAPEL 
OF THE MAIN CHURCH OF UDABNO MONASTERY IN GAREJI RECONSIDERED........... 623 
PRESENTATIONS GIVEN AT THE SCIENTIFIC CONFERENCE 
DEDICATED TO VARLAM DONDUA 

SHALVA GLOVELI 
MANUSCRIPTS FROM THE ARCHIVE 
OF PROFESSOR VARLAM DONDUA.................................................................635 

 

TEMO JOJUA 
A FRAGMENT OF THE BREVIARY (FR.216) COPIED BY GRIGOL BANDAISDZE, 
THE DEACON OF THE LARGVISI MONASTERY, COMMISSIONED 
BY KSENJEFORE BURDULI, SON OF THE ARCHPRIEST OF LOMISI 
MONASTERY, DATED TO THE 1410S, FROM THE PERSONAL 
COLLECTION OF PROFESSOR VARLAM DONDUA.........................................640 
POLEMIC 
MAMUKA TSURTSUMIA 
ONCE MORE ABOUT THE WAWEL HELMET..............................................723 
REVIEW 
LADO MIRIANASHVILI 
BOOK REVIEW: MAMUKA TSURTSUMIA. MEDIEVAL GEORGIAN 
ARMY (900-1700): ORGANIZATION, TACTICS, ARMAMENT. 
TBILISI: 2016, 782 PP., ISBN 978 9941 0 9688 4.............................................................................740 
NINO MAISURADZE  NINO GAMBASHIDZE – “THE SUN INDOORS AND OUTDOORS” ...................................745

კატეგორია: კრებულები | ნანახია: 209 | დაამატა: მამუკა
ყველა© უფლება დაცულია. ივ. ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტი.